Thema

De rode wolk. Piet Mondriaan [1872-1944],
Gemeentemuseum Den Haag


Licht is een wezenlijk begrip in de beeldende kunst. Het zijn onze zintuigen die via het licht de omgeving kunnen waarnemen. Licht is ongrijpbaar, vluchtig, en tegelijk onmisbaar en constant.

In de ontwikkeling van de beeldende kunst behoort de weergave van licht tot één van de grootste fascinaties van kunstenaars. De Nachtwacht van Rembrandt van Rijn en De brieflezende vrouw in het Blauw van Vermeer zijn prachtige Nederlandse schilderijen die hun roem ontlenen aan het clair-obscur dat deze grootmeesters tot in de finesses beheersten. Filosofen en natuurwetenschappers hebben zich menigmaal gebogen over het vraagstuk van de wonderbaarlijke speling van het licht en het kleurenspectrum. Naarmate de technische kennis over licht en donker toenam, veranderden de inzichten en theorieën over licht en kleur. Dat heeft de schilderkunst beïnvloed. “Ik schilder geen koeien maar licht,” zei de Haagse schilder Willem Maris ruim een eeuw geleden. Hij was er in geslaagd het licht op impressionistische wijze in zijn schilderijen te vangen. Het was in dezelfde tijd dat Piet Mondriaan met de geabstraheerde Rode Wolk definitief afrekende met de letterlijke benadering van het licht. Mondriaan leidde ons vanaf dat moment naar de abstracte benadering van het landschap en licht, in composities van op zichzelf staande kleuren en vlakken die onbarmhartig helder en secuur de stralende werking van het licht zichtbaar maken. Lees hier het essay 'Mondriaan, tovenaar van het licht'.

Een andere techniek die haar bestaan ontleent aan licht is de fotografie. De fotografie heeft zich ontwikkeld van ambachtelijk analoog tot digitaal. Maar de vraag is of we een zuivere opname willen zien of een geënsceneerde versie? Kunstenaars balanceren tussen deze twee werelden.

Thomas Edison heeft een extra dimensie aan het gebruik van licht in de beeldende kunst toegevoegd. De evolutie van de elektrische verlichting is in rap tempo gegaan: van gloeilamp tot regelbare led-verlichting. Lichtkunst duikt de laatste decennia in uiteenlopende vormen op en is een autonoom begrip geworden. Lichtkunstenaars maken innovatieve ontwerpen voor de toekomst. Zoals het werk Dune (Daan Roosegaarde): een interactief landschap van licht, dat reageert op beweging en aanraking.

Licht is ook iets dat weinig weegt. Menig kunstenaar speelt met de massa en zoekt het evenwicht. Techniek en gevoel gaan hierbij hand in hand. Ralph Nauta en Lonneke Gordijn (Studio Drift, winnaars publieksprijs ZomerExpo 2011) hebben beide betekenissen van het woord in hun werk Fragile Future verenigd. Een werk dat gaat over de tederheid en het overbrengen van emotie en verwijst naar het feit dat licht de basis is van alle leven.


Fragile Future 3.5, Lonneke Gordijn, Ralph Nauta (Studio Drift), ZomerExpo 2011

Multidisciplinaire benadering van het thema licht
Voor de beeldende kunsttentoonstelling licht zoekt de ZomerExpo schilderijen, tekeningen, films, animaties, 2D- en 3D-prints, video’s, sculpturen, installaties en maquettes. De ZomerExpo zoekt een afspiegeling van alle hedendaagse beeldende disciplines.

 

Een korte toelichting op enkele disciplines: 

Korte film
Korte film en animatie is inmiddels een vast onderdeel van de tentoonstelling. We bieden plaats aan tien videokunstenaars tijdens de tentoonstelling. De dvd’s van de kunstwerken kunnen in de museumwinkel te koop worden aangeboden.
Kijk bij de reglementen voor de technische voorwaarden.

Maquettes / schaalontwerpen
In Nijmegen staat het inspirerende object De Zonneboom, ontworpen door kunstenaar Andreas Hetfeld. De opgewekte elektriciteit wordt direct ingezet voor het meedraaien met de zon en voor avondverlichting van de Zonneboom. De koppeling licht, energie, wetenschap en kunst is logisch, maar nog erg jong. De ZomerExpo wil kunstenaars uitnodigen om mee te denken en vorm te geven aan deze nieuwe ontwikkeling. Deelnemers kunnen maquettes en schaalmodellen inzenden van innovatieve, energieopwekkende kunstobjecten. Maar ook van gebouwen, bruggen of andere objecten op schaal. 


Prints en werk in oplage
Een origineel werk in oplage (plat of ruimtelijk) houdt in dat het kunstwerk uit meerdere afdrukken van hetzelfde materiaal bestaat. Dat kunnen zijn: foto’s, prints of ruimtelijke werken die met een mal worden gegoten. Mede geïnspireerd door de Summer Exhibition in Londen, waarbij er veel diverse printtechnieken met een hoge oplage (250) voor een verkoopbare prijs worden verkocht, willen we deze ontwikkeling in Nederland verder stimuleren. Een mooie gelegenheid om ambachtelijke en moderne technieken onder de aandacht te brengen.
Lees meer over verkoop